Teakhout kuip vervangen (deel 4 - de laatste fase)

Eind April is de boot de kant op gegaan bij Ad Spek in Voorschoten. Niet alleen voor het teak, maar ook voor groot onderhoud aan de romp, waarover meer in een volgend artikel op mijn blog.

De laatste teak voorbereidingen heb ik nog thuis en in Hellevoetsluis gedaan, met name het op maat frezen van de paneeltjes voor de zit achter het stuurwiel en het uitlijnen van het teak op de vloer achter het stuurwiel.

Prioriteit had het ophogen van de vloer in de kuip. Het bestaande TBS ligt een kleine 4mm verdiept ten opzichte van de rand aan de zijkanten.
Eerst maar eens het TBS verwijderd door het met een Stanley mes in smalle stroken te snijden en vervolgens los te trekken. De achtergebleven lijmlaag was vrij makkelijk te verwijderen met een brede verfkrabber. De laatste restjes lijm vervolgens met Thinner verwijderd en de gelcoat grof geschuurd.



Om een vlakke vloer te krijgen heb ik het geheeld dicht gesmeerd met epoxy (het groene vlak op de foto's hieronder), gelijk met de omliggende rand. Ik heb dit in een aantal dagen in meerdere dunne lagen epoxy opgebouwd. Een stevig aluminium hoekprofiel diende als rij.

De volgorde van werken was wel anders dan de volgorde van de foto's doet vermoeden, de vloer heb ik als laatste in het hele project dicht gezet met epoxy.
De twee zijkantjes van de achterzit heb ik als eerste vast gelijmd, hiervoor heb ik Simson Bedding Compound gebruikt. Met een fijne lijmkam heb ik de compound verdeeld over het vlak, waarna de panelen in de lijm zijn gedrukt. De 3mm afstandsblokjes rondom de paneeltjes geplaatst om te voorkomen dat de panelen zouden verschuiven. Om een constante druk op de paneeltjes te houden had ik 6 zandzakken van 25Kg aan boord. Die heb ik iedere keer twee dagen op het vastgelijmde teak laten liggen.

Stuk voor stuk heb ik de panelen vastgelijmd, 2 paneeltjes per keer. Meestal had ik er een paar dagen tussen zitten voordat ik weer met de volgende paneeltjes verder kon.
In de tussentijd kon ik verder met het "project Romp" en kon ik de kiel en onderkant onder handen nemen. De boot staat inmiddels al een week of 5 op de kant, het wordt dus tijd dat deze twee projecten tot een einde komen.

Nadat alle panelen waren vastgelijmd was het laatste de afwerking rondom het teak. Het rondom met tape afplakken was nog een hele klus.

Het rondom primeren en afkitten koste (uiteraard) nog de nodige tijd. Eerst heb ik de zit achter het stuurwiel afgekit.
Net voordat ik daaraan begon had ik een net gerepareerde kraan gemonteerd in de kombuis. Halverwege het afkitten hoorde ik plots de waterpomp lopen en dacht ik "da's niet goed". Snel even tussendoor naar binnen, schakelaar pomp uitgezet en snel gekeken wat de oorzaak was. Het bleek dat er een slang in het kastje onder de kraan los was geschoten met als gevolg een waterballet in het kastje en op de vloer... Dat was even balen!
Maargoed, de klus moet af, dus snel weer het kitpistool ter hand genomen en verder gegaan met het afkitten van de achterzit. Direct daar achteraan de tape verwijderd.

Na het afkitten van alle panelen rest nog het afwerken en schuren van de naden rondom het teak. Dit heb ik even uitgesteld.
De boot is 18 Juni weer het water in gegaan, ook het project Romp was toen afgerond.

Tijd om te gaan varen en nog van het seizoen te gaan genieten! Een foto van de teak kuip moet ik nog eens maken en zal ik later nog aan dit artikel toevoegen.
Hier alvast één foto van de inmiddels afgewerkte banken en kuipvloer...

Klik HIER om het album met alle foto's m.b.t. het vervangen van het teak te bekijken.

Teakhout kuip vervangen (deel 3 - panelen maken)

De mallen voor de achterzit zijn gereed.
Voor de zit achter het stuurwiel heb ik de mal vast geschroefd op 2 latten die gelijk zijn aan de bolling van de zit. Datzelfde heb ik gedaan voor de kleine zitjes ernaast, maar dan hol. De teakhouten latjes zijn stuk voor stuk aan elkaar gelijmd met Simson Construction Adhesive. De latjes zijn 8mm dik en hebben aan beide zijden een 2,5mm sponning waar uiteindelijk de nadenkit in komt. Alle latjes zijn oversized, ze steken minimaal 1cm over de mal heen.
De eerste lat op het kleine paneeltje zit stevig geklemd en vormt de basis voor de volgende latjes die er stuk voor stuk stevig geklemd tegenaan gelijmd worden, ieder latje wordt op de kopse kant vast geklemd met een eenvoudige lijmklem. Tussen de mal en de latjes ligt een dunnen plastic folie zodat de latjes niet aan de mal vast komen te zitten.

Bij de grote zit achter het stuurwiel ben ik vanuit het midden met 1 teak lat begonnen en heb de latjes stuk voor stuk naar de beide zijkanten vastgelijmd.

De latjes heb ik langs de naden afgeplakt (de paarse tape), onderin de naden heb ik nadentape gebruikt, dit zorgt ervoor dat de nadenkit in de naden alleen hecht aan de zijkanten en in de breedte richting vrij kan krimpen of uitzetten.
Na het aanbrengen van de tape heb ik Sabacaulk primer in de naden aangebracht, deze ca. 1 uur laten drogen, waarna ik de Sabacaulk nadenkit heb aangebracht. Sabacaulk is een 1-componenten afdichtingskit, elastisch, (lucht) vocht-uithardend op basis van MS-Polymeer voor het afdichten van voegen in teakhouten scheepsdekken.

Direct na het aanbrengen van de nadenkit heb ik de tape verwijderd, hierdoor ontstond een strakke naad die iets boven het teak uitstak. De nadenkit dient minimaal 48 uur te drogen alvorens deze te kunnen bewerken, persoonlijk vond ik dat de kit dan nog te vers was om goed te bewerken. Na een langere droogtijd bleek het eenvoudiger de boven de naden uitstekende kit weg te snijden met een verfkrabber.
Daarna zijn de panelen stuk voor stuk met een excentrische schuurmachine geschuurd, in eerste instantie met korrel 80 totdat de nadenkit gelijk met het teak lag. Vervolgens zijn de panelen geschuurd met korrel 180 en 240. Alle andere panelen voor de banken en vloer heb ik op dezelfde wijze gelijmd, gekit en geschuurd. Het grootste oppervlak is de vloer, ongeveer 50x170cm. in de breedte zijn 11 latten nodig. Om het een beetje handelbaar te houden heb ik de vloer in 2 stukken gemaakt, 1 deel van 6 latten breed en 1 deel van 5 latten. Bij montage aan boord leek het mij prettiger de vloer in twee delen te plakken.

Al met al een hele klus om alle panelen zelf te maken. Het heeft me de nodige tijd in de vrije weekenden gekost maar het is beslist de moeite waard.

Teakhout kuip vervangen (deel 2 - mallen maken)

Al het oude teak is van de kuipbanken verwijderd. Teak panelen kan ik in de loop van de winter thuis maken, echter voor het maken van mallen ben ik in Januari en Februari een paar keer aan boord in Hellevoetsluis geweest om mallen te maken. Het leek wel een volksverhuizing, om mallen te maken had ik niet alleen goed gereedschap nodig, maar ook een werkbank en stofzuiger om te voorkomen dat alle naastgelegen boten onder het stof zouden komen.

Ik heb voor de mallen 6mm MDF genomen, makkelijk te bewerken en een stevige basis om met een kantenfrees met aanloopkogellager eenvoudig een teak paneel op maat te frezen. Om overal dezelfde afstand te krijgen tussen zijkant mal en de uitsparing waar het teak in komt te liggen heb ik van 3mm aluminium hoekprofiel stukjes gezaagd die als afstandsblokjes fungeerde, zoals te zien op de volgende foto.

Teakhout kuip vervangen (deel 1 - verwijderen)

Na een kleine 20 jaar is het teakhout op de kuipbanken op.
De rubberen naden zitten los en het teak is op een aantal plaatsen zover versleten dat we tegen de multiplex onderlaag aankijken. Tijd dus om over te gaan tot vervanging.

Ik heb er lang over nagedacht en uiteindelijk besloten massief teak te gaan gebruiken. De winterperiode is een mooie tijd om het oude teak te verwijderen. De zit achter het stuurwiel en het bakskist deksel heb ik mee naar huis genomen om alvast het teak te verwijderen. Het blijkt muur en muurvast te zitten, simpelweg met een beiteltje alles verwijderen blijkt geen optie. Een multitool bied in dit geval uitkomst.

Met de multitool met invalzaagblad heb ik het teak los gezaagd op de lijmlaag. Eerst even een beginnetje maken in het oppervlak, vervolgens stukje bij beetje alles los zagen en weghalen. Wat overblijft is deels de lijmlaag. Met een eenvoudige glasschrapper is de lijm goed te verwijderen. De kitrand rondom het teak is goed met een stanleymes weg te snijden. Hierbij is het wel opletten dat de opstaande gelcoat rand niet beschadigd. De laatste resten zijn goed weg te schuren met de multitool met driehoeks schuurvlakje met papier korrel 60. Door het schuurvelletje iets buiten de randjes van het schuurpad uit te taten steken kan je mooi de opstaande rand meeschuren, alle kit op de opstaande rand verdwijnt hiermee vrij vlot en het oppervlak is meteen grof geschuurd hetgeen een goede basis is voor de nieuwe kit. De hele kuip is inmiddels ontdaan van teak, volgende stap is het maken van de mallen voor het nieuwe teak.